ماجرای کشف دو سکه خاتون ایرانی در پشت سد «چم‌شیر»

دو سکه مسی آبش‌خاتون، از جمله شاخص‌ترین آثار تاریخی شناسایی شده از سوی باستان‌شناسانی است که ۴۰ روز حوضه آبگیر سد چم‌شیر را کاوش کرده‌اند.

به گزارش پیمان دوستی ، این سکه‌ها از محوطه ۰۷۵ سد چم‌شیر به دست‌آمده‌اند، جایی در پای کوه «چم‌چرو» که با آبگیری سد چم‌شیر زیر آب خواهد رفت. سکه‌ها به مسؤولان میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد تحویل داده شده‌اند.

محوطه ۰۷۵ به سرپرستی علی سجادی کاوش شده که علی هژبری ـ باستان‌شناس ـ‌ درباره آن توضیح داد: این محوطه در بررسی سال ۹۸ که توسط حسن عطایی انجام شد و قدمت آن به دوره میانه اسلامی تاریخ‌گذاری شده است که به نظرم این بررسی تقریبا درست است. در کاوش‌های علی سجادی نیز دو دوره معماری تاریخی در آن مشخص شد که یکی از این دوره‌ها، سلجوقی است و به نظر می‌رسد بنا در این دوره در زلزله سال‌های‌ ۴۴۸ و ۴۷۸ هجری قمری به همراه بیشتر بناهای این منطقه تخریب شده است. پس از آن، یک استقرار موقت روی آثار باقی مانده شکل گرفته که آثاری از دوره اتابکان لر و دوره آبش‌خاتون از آن به‌دست آمده است.

این باستان‌شناس درباره کشف دو سکه مسی آبش‌خاتون در همین سازه، گفت: این دو سکه در دوره آبش‌خاتون از آخرین اتابکان لر ضرب شده که از استقرار دوم در دوره ایلخانی کشف شده است، درحالی که استقرار اصلی دوره سلجوقی است، اما در زلزله تخریب شده است.

در منابع تاریخی آمده است: آبش‌خاتون دختر اتابک سعدبن ابوبکر بن سعد بن زنگی و ترکان خاتون٬ ملکه ایران در قرن هفتم قمری، تنها فرمانروای زن استان فارس بود که از سوی ایلخان مغول، اتابک فارس معرفی شده بود.